ÁP LỰC MỚI VỚI THÍ SINH VÀ CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC?

Dự thảo quy định thí sinh đạt tối thiểu 16 điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT mới được xét học bạ vào đại học đang thu hút nhiều ý kiến.
ÁP LỰC MỚI VỚI THÍ SINH VÀ CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC?

Trong khi cơ quan quản lý cho rằng đây là bước điều chỉnh nhằm nâng cao chất lượng đầu vào, bảo đảm sự công bằng giữa các phương thức tuyển sinh, không ít thí sinh và cơ sở đào tạo lại bày tỏ lo ngại quy định này có thể thu hẹp cơ hội vào đại học, nhất là trong những năm đề thi có độ khó cao.

Siết điều kiện xét học bạ để nâng chất lượng nguồn tuyển

Những ngày qua, dự thảo Quy chế tuyển sinh trình độ đại học và tuyển sinh trình độ cao đẳng giáo dục mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố thu hút sự quan tâm của dư luận, đặc biệt đối với phương thức xét tuyển bằng kết quả học tập cấp trung học phổ thông, thường gọi là xét học bạ.

Theo dự thảo, tổ hợp xét tuyển bằng học bạ phải sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ ở lớp 10, 11 và 12 của tối thiểu ba môn học, trong đó bắt buộc có môn toán hoặc ngữ văn. Trọng số tính điểm của môn toán hoặc ngữ văn không thấp hơn một phần ba tổng điểm xét tuyển theo thang điểm 30.

Điểm mới đáng chú ý là phương thức này chỉ áp dụng với thí sinh có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông tương ứng với tổ hợp xét tuyển, hoặc điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn khác, đạt tối thiểu 16 điểm. Quy định này không áp dụng với thí sinh được đặc cách hoặc miễn thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Như vậy, khác với trước đây khi xét học bạ chủ yếu căn cứ vào kết quả học tập, thí sinh nay phải đồng thời đáp ứng yêu cầu về điểm thi tốt nghiệp. Điều này đồng nghĩa, nếu không đạt mốc 16 điểm, dù học bạ cao, thí sinh vẫn không đủ điều kiện tham gia xét tuyển theo phương thức này.

Lý giải về điều chỉnh này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết phương thức xét học bạ đã được triển khai hơn 10 năm và hằng năm chiếm khoảng 40% tổng số thí sinh trúng tuyển đại học. Tuy nhiên, trên thực tế, phương thức này thời gian qua chủ yếu dựa vào kết quả học tập lớp 12, chưa phản ánh đầy đủ quá trình học tập liên tục, toàn diện của học sinh trong suốt ba năm trung học phổ thông.

Từ thực tiễn đó, dự thảo Quy chế tuyển sinh được điều chỉnh theo hướng đánh giá toàn diện hơn, sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của 6 học kỳ ở lớp 10, 11 và 12 với tối thiểu ba môn học, trong đó bắt buộc có môn toán hoặc ngữ văn và trọng số tính điểm không thấp hơn một phần ba tổng điểm theo thang 30.

Cùng với việc mở rộng phạm vi đánh giá học bạ, dự thảo bổ sung điều kiện thí sinh phải đạt tổng điểm tối thiểu 16 điểm ở ba môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông tương ứng với tổ hợp xét tuyển, hoặc điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn khác. Đây được xác định là điều kiện cần nhằm bảo đảm thí sinh có quá trình học tập nghiêm túc, đặc biệt trong năm lớp 12 - năm học giữ vai trò nền tảng, gắn trực tiếp với khối kiến thức cơ bản của các ngành đào tạo bậc đại học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, quy định này không nhằm tạo thêm áp lực cho thí sinh mà hướng tới nâng cao chất lượng nguồn tuyển. Mức điểm 16 theo thang điểm 30 được đánh giá là phù hợp với mặt bằng chung; phần lớn thí sinh có thái độ học tập và trách nhiệm đều có thể đạt được trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Việc gắn xét tuyển học bạ với kết quả thi tốt nghiệp cũng giúp các cơ sở đào tạo kiểm soát tốt hơn chất lượng đầu vào, đồng thời tạo nền tảng để sinh viên có khả năng theo học và hoàn thành chương trình đào tạo ở bậc đại học.

Lo “hẹp cửa” với thí sinh và áp lực cho các trường

Từ góc nhìn của các cơ sở đào tạo, quy định về điều kiện xét học bạ vào đại học tại dự thảo được cho là khá “cứng” và có thể tác động lớn đến cả thí sinh lẫn công tác tuyển sinh của các trường.

tu van ts dh 1
Thí sinh cần cập nhật quy định mới của kỳ tuyển sinh đại học 2026. Ảnh: Lê Nguyễn.
 

Đại diện một số trường đại học cho rằng, những năm gần đây, điểm chuẩn xét học bạ tại nhiều trường dao động quanh mức 18 điểm, tương đương trung bình mỗi môn 6 điểm, trong khi điểm chuẩn theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông của không ít trường chỉ ở mức 14-15 điểm. Sự chênh lệch này khiến xét học bạ trở thành kênh tuyển sinh quan trọng, đặc biệt với các trường tư thục, trường địa phương hoặc những ngành khó tuyển.

Một chuyên gia nhận định, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến bổ sung điều kiện về điểm thi tốt nghiệp có thể hiểu là nhằm “siết” những cơ sở đào tạo có mức điểm trúng tuyển quá thấp trong nhiều năm qua. Xét về mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, đây là hướng đi tích cực. Tuy nhiên, việc ấn định một ngưỡng điểm cứng cũng đặt ra không ít băn khoăn.

Độ khó của đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông thay đổi theo từng năm. Nếu rơi vào năm đề khó, ngay cả những thí sinh có năng lực học tập ổn định cũng có thể khó đạt mốc 16 điểm. Khi đó, quy định cứng về điểm số có thể vô tình thu hẹp cơ hội trúng tuyển của thí sinh và gây thêm khó khăn cho các trường trong công tác tuyển sinh.

Cùng chung băn khoăn, đại diện một số trường đại học tại Hà Nội cho rằng giáo dục đại học hiện nay cần mở rộng cơ hội tiếp cận, song song với việc kiểm soát chất lượng đầu ra.

Thực tế nhiều năm qua, không ít cơ sở đào tạo tuyển sinh bằng điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông ở mức 15 điểm. Nếu xét học bạ lại kèm điều kiện thí sinh phải đạt tối thiểu 16 điểm thi tốt nghiệp, có ý kiến cho rằng phương thức này sẽ dần mất đi ý nghĩa và sức hấp dẫn đối với các trường.

Từ thực tế tuyển sinh, một số ý kiến đề xuất nếu tiếp tục gắn xét học bạ với điểm thi tốt nghiệp, mức điểm nên được điều chỉnh linh hoạt theo từng năm hoặc hạ xuống khoảng 15 điểm, phù hợp hơn với mặt bằng chung. Cách làm này vừa bảo đảm yêu cầu tối thiểu về năng lực học tập, vừa tránh tạo thêm rào cản không cần thiết cho thí sinh.
 

Dự thảo quy định mới cũng khiến không ít thí sinh lo lắng. Em Nguyễn Minh Anh, học sinh Trường Trung học phổ thông Quang Trung - Hà Đông cho rằng, xét học bạ vốn được xem là phương án giúp giảm áp lực thi cử, nhưng với yêu cầu đạt 16 điểm thi tốt nghiệp, áp lực vẫn dồn nhiều vào kỳ thi; chỉ cần một môn làm bài không tốt, thí sinh có thể mất một cơ hội xét tuyển.

Theo kế hoạch, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục lấy ý kiến góp ý cho dự thảo đến ngày 6-2, làm cơ sở hoàn thiện và sớm công bố để áp dụng trong kỳ tuyển sinh đại học năm 2026.

Nguồn tin: hanoimoi.vn