ĐỀ THI TIẾNG ANH TỐT NGHIỆP ĐỔI TRỌNG TÂM, THÍ SINH CẦN DỒN SỨC TĂNG VỐN TỪ

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 ghi nhận những thay đổi đáng kể trong cấu trúc đề thi môn tiếng Anh, kéo theo yêu cầu ôn tập cũng phải điều chỉnh tương ứng. 

Phân tích đề thi năm ngoái, cô Nguyễn Thị Thư, giáo viên môn tiếng Anh tại Hải Phòng, chỉ ra những điểm khác biệt quan trọng so với các năm trước đây. Một trong số đó là kỹ năng đọc trở thành trung tâm của đề với phần đọc hiểu chiếm 18/40 câu.

Các dạng câu hỏi như đọc điền thông báo, đọc điền tờ rơi, đọc điền khuyết thông tin, đọc hiểu (1 bài 8 câu và 1 bài 10 câu)... yêu cầu thí sinh phải có vốn từ mạnh, không thể đoán mò, học mẹo.

Theo nữ giảng viên, phần đọc hiểu này là thử thách với hầu hết học sinh, kể cả học sinh giỏi, vì là văn bản học thuật chứa nhiều từ vựng nâng cao thuộc đa dạng các chủ đề.

Bên cạnh đó, đề thi không còn dạng bài ngữ âm, trọng âm, câu hỏi ngắn, thay vào đó là dạng bài sắp xếp thứ tự các câu trong đoạn hội thoại, lá thư hay đoạn văn. Dạng bài này thường hướng tới ngôn ngữ đời sống nhiều hơn là ngôn ngữ học thuật.

Phân loại mức độ tư duy, cô Thư cho biết phần nhận biết, thông hiểu chiếm 2/3 đề thi, vận dụng chiếm 1/3. Trong đó, các câu hỏi ngữ pháp thuần túy (nhận biết cấu trúc) xuất hiện không nhiều.

Tuy nhiên các kiến thức ngữ pháp này có được lồng ghép trong các bài đọc điền từ và được đánh giá gián tiếp qua việc thí sinh có thực sự đọc hiểu thông tin trong các bài đọc hay không hay chỉ thuộc lòng và nhận diện công thức.
Từ thực tế cấu trúc đề thi, cô Nguyễn Thị Thư nhấn mạnh: Từ vựng là yếu tố cốt lõi quyết định khả năng làm bài. Khi phần đọc chiếm ưu thế, việc thiếu vốn từ sẽ khiến thí sinh không thể hiểu nội dung, dẫn đến "sai dây chuyền".

Do đó, việc học từ vựng cần được thực hiện một cách chủ động và có hệ thống. Học sinh cần chủ động ôn tập từ vựng hàng ngày, chọn phương pháp phù hợp với mình như: Ôn tập theo chủ đề, lặp lại ngắt quãng, dùng thẻ đọc, học từ theo ngữ cảnh…

Bên cạnh đó, mặc dù các câu hỏi ngữ pháp không phải là trọng tâm, đề thi vẫn gián tiếp đánh giá kiến thức này qua bài đọc điền từ. Các chuyên đề ngữ pháp vẫn là nội dung quan trọng cần nắm vững như các thì, câu điều kiện, câu bị động, mệnh đề quan hệ…

Đối với dạng bài đọc hiểu, học sinh cần cố gắng kiên trì. Phần đọc hiểu chiếm 18/40 câu hỏi trong đề thi và là thử thách với hầu hết các em.

"Nếu coi từ vựng, cấu trúc ngữ pháp là gốc rễ, thì việc đọc hiểu văn bản học thuật chính là cái cây phát triển trên gốc rễ đó", cô Thư ví von. 

Các kỹ năng xử lý bài đọc được cô giáo Hải Phòng nhấn mạnh như skimming, scanning (đọc tìm thông tin, đọc lướt) sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian làm bài. Tuy nhiên nếu vốn từ yếu, các em sẽ vẫn rơi vào “mê cung chữ” vì không hiểu gì. Vì vậy, kỹ năng đọc cần rèn luyện hằng ngày, đọc nghiền ngẫm, đọc hiểu. Không thể kỳ vọng có công thức kỳ diệu nào đó giúp đọc hiểu với vốn từ nghèo nàn.

Ở giai đoạn ôn thi cuối cùng, cô giáo khuyên thí sinh nên tập trung làm các đề thi bám sát cấu trúc mới, kết hợp song song với việc củng cố từ vựng và ngữ pháp. Việc luyện đề không chỉ giúp làm quen dạng bài mà còn tạo phản xạ và phân bổ thời gian hợp lý.

Cùng với đó, việc xây dựng thời gian biểu ôn tập khoa học là cần thiết để tránh quá tải. Khi điểm số cải thiện dần qua từng lần luyện tập, động lực học tập cũng sẽ được củng cố, giúp thí sinh duy trì nhịp độ ôn thi ổn định.

Những thay đổi trong đề thi tiếng Anh năm 2025 cho thấy xu hướng đánh giá năng lực thực chất, thay vì kiểm tra kiến thức rời rạc. Điều này đòi hỏi thí sinh phải điều chỉnh cách học, chuyển từ học mẹo sang học hiểu, từ ghi nhớ sang vận dụng.

Trong bối cảnh đó, việc nắm chắc cấu trúc đề, xây dựng nền tảng từ vựng, duy trì luyện đọc và ôn tập có chiến lược sẽ là những yếu tố quyết định giúp thí sinh đạt kết quả tốt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.