TĂNG SỨC HÚT NGÀNH SƯ PHẠM: "ĐIỂM CHẠM" ĐƯỢC GỌI TÊN

Giải quyết “nút thắt”

Nhiều thập kỷ qua, câu chuyện về thu nhập của nhà giáo luôn là bài toán hóc búa đối với ngành Giáo dục. Tuy nhiên, với những điều chỉnh mạnh mẽ về chính sách tiền lương và phụ cấp trong thời gian gần đây, một làn gió mới đang thổi vào các trường sư phạm. Suốt thời gian dài, nghịch lý “nghề cao quý nhất nhưng thu nhập thấp nhất” đã khiến không ít nhân tài rời bỏ bục giảng. Việc thực hiện chính sách lương mới theo tinh thần Luật Nhà giáo đã tháo gỡ “nút thắt” này.

Theo bà Giang Thanh Thủy - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trung Văn (Đại Mỗ, Hà Nội), lương nhà giáo hiện được xếp cao nhất trong hệ thống thang bảng lương hành chính sự nghiệp. Đi kèm đó là các loại phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp được tính toán dựa trên đặc thù cấp học và địa bàn công tác. Với một giáo viên mới ra trường, mức thu nhập khởi điểm đã tăng hơn so với trước để trang trải các nhu cầu sinh hoạt cơ bản của gia đình.

Sự ổn định về tài chính đóng vai trò như bộ lọc đầu tiên. Nó giúp những sinh viên xuất sắc không còn phải đắn đo giữa đam mê dạy học và áp lực kinh tế. Các chính sách hỗ trợ tiền đóng học phí và chi phí sinh hoạt cho sinh viên sư phạm đã tạo ra “phễu” lọc đầu vào chất lượng, thu hút những học sinh xuất sắc nộp hồ sơ vào các trường sư phạm hàng đầu. Điểm chuẩn vào các trường sư phạm những năm gần đây tăng vọt.

Từ thực tế giảng dạy, cô Dương Thị Kiều Anh – giáo viên Trường THPT Đại Từ (Thái Nguyên) cho biết, lương và chế độ phụ cấp đối với người thầy rất quan trọng nhưng không phải tất cả. Cô vào nghề với nhiều lý tưởng – yêu học sinh, thích đứng lớp, muốn làm điều gì đó có ý nghĩa cho sự phát triển của địa phương. Nhưng thực tế áp lực công việc lớn, thu nhập trước đây còn hạn chế, nhiều khi cô phải làm thêm mới đủ trang trải.

Vì vậy, khi các chính sách về lương và phụ cấp mới được cải thiện, giáo viên thực sự thấy được sự ghi nhận của xã hội đối với nghề giáo. Cô Kiều Anh mong muốn môi trường làm việc tích cực, có cơ hội được học tập và nâng cao trình độ bản thân miễn phí, sự tôn trọng của xã hội và có cơ chế đánh giá công bằng, khuyến khích sự sáng tạo nỗ lực. Bên cạnh đó, giáo viên nên được tạo điều kiện để “nuôi dưỡng” năng lực, tình yêu nghề để người giỏi tự nguyện ở lại và gắn bó với nghề.

Còn theo góc nhìn của cô giáo trẻ Lê Thị Huyền Anh, Trường THCS Hoàng Liệt (Hoàng Liệt, Hà Nội), kỳ vọng lớn nhất của giáo viên trẻ là thu nhập đủ để tái tạo sức lao động. Thầy cô mong muốn mức lương phải chi trả được các nhu cầu cơ bản tại thành phố lớn từ thuê nhà, sinh hoạt phí… mà không phải làm thêm trái ngành một cách kiệt sức. Lương mới ổn định giúp họ có tâm thế vững vàng để tập trung vào nâng cao chất lượng bài giảng.

“Chúng tôi kỳ vọng môi trường học đường cởi mở, nơi những phương pháp dạy học tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin được ủng hộ thay vì những khuôn mẫu cứng nhắc. Đối với giáo viên trẻ, sức hút của ngành không chỉ nằm ở bảng lương mà còn ở cơ hội được khẳng định giá trị bản thân. Rất may mắn, nơi tôi đang làm việc đều hội tụ đủ các yếu tố như trên nên ngọn lửa yêu nghề luôn rực cháy mỗi ngày”, cô Huyền Anh tâm sự.

Cần giải pháp dài hơi

Công tác tại Trường Tiểu học An Cựu (An Cựu, Huế), cô Lê Thị Phương Châu cảm nhận, chính sách lương mới thực sự mang lại một cảm giác rất khác. Lần đầu tiên, nhiều giáo viên trẻ có thể nghĩ đơn giản có thể sống được bằng chính công việc của mình, chứ không phải lúc nào cũng canh cánh chuyện thu nhập.

Nhưng nếu hỏi có giữ chân được người giỏi không, theo cô Phương Châu là chưa đủ nếu chỉ dựa vào đồng lương. Điều mà nhiều giáo viên trẻ mong mỏi không chỉ là tiền, mà được làm nghề đúng nghĩa, tập trung dạy học, sáng tạo và ghi nhận đúng với những gì mình bỏ ra, đúng với năng lực thật sự của bản thân.

“Nhiều bạn trẻ rất tâm huyết, không ngại khó, không ngại áp lực. Chỉ là đôi khi họ cảm thấy mệt vì những thứ ngoài chuyên môn, hoặc cảm giác nỗ lực của mình chưa được nhìn nhận đúng. Với tôi, lương mới là một bước khởi đầu rất đáng hy vọng. Còn để người giỏi ở lại lâu dài, có lẽ điều quan trọng hơn là tạo ra một môi trường mà ở đó, giáo viên thật sự muốn gắn bó vì họ thấy nghề này xứng đáng để đi cùng lâu dài”, cô Lê Thị Phương Châu chia sẻ.

Tương tự, cô H’Phen Êya – giáo viên Trường Mầm non Ea T’ling (Cư Jút, Đắk Nông) bày tỏ mong muốn, khi chính sách về lương và phụ cấp mới ổn định thì cần tăng lương khởi điểm cho giáo viên mới ra trường để đảm bảo cuộc sống tối thiểu, có thể có phụ cấp theo năng lực để giáo viên hưởng thêm thu nhập để cống hiến hết mình. Cắt giảm hồ sơ, sổ sách mang tính hình thức để thầy cô chú trọng vào giảng dạy và nâng cao nghiệp vụ chuyên môn của mình.

Gần 30 năm gắn bó với nghề giáo, ông Nguyễn Hải Sơn – Hiệu trưởng Trường THCS Hải Xuân (Hải Xuân, Ninh Bình) cho rằng, để những chính sách lương mới thực sự phát huy tác dụng “giữ chân” người tài, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách kinh tế và cải cách quản trị giáo dục – đó chính là những “điểm chạm” cần được gọi tên một cách cụ thể.

Người thầy phải trở về đúng vị trí truyền cảm hứng; giảm tải các loại sổ sách, báo cáo vô thưởng vô phạt để họ có thời gian sáng tạo. Lương cao nhưng làm việc trong ngôi trường thiếu công cụ dạy học hiện đại cũng sẽ làm thui chột nhiệt huyết của người thầy. Giáo viên cần được bảo vệ trước những áp lực cực đoan từ dư luận và phụ huynh, tạo “lá chắn” pháp lý và tinh thần để họ yên tâm cống hiến.